راهنمای جامع فرهنگ سازمانی برای سازمان‌ها + نمونه پرسشنامه آماده

فرهنگ سازمانی می‌تواند تعاریف مختلفی داشته باشد، با این حال بسیاری از مردم درک نادرستی از مفهوم آن دارند. بیشتر افراد تصور می‌کنند که داشتن فرهنگ در سازمان، به معنای تمرکز شرکت بر روی تصویری است که از بیرون به مردم ارائه می‌دهد، که ممکن است شامل لباس فرم و عرف پوشش آن شرکت، آیین وظایف، نحوه تنظیم دفتری شرکت، و یا هرگونه مزایای جانبی که برای کارمندان در نظر گرفته شده، باشد. این موارد هرچند می‌توانند قسمتی از فرهنگ در سازمان باشند، اما به هیچ وجه نمی‌توان آنها را به عنوان تعریف اصول فرهنگ سازمانی تلقی کرد.

داشتن فرهنگ در سازمان بخش مهمی از کسب‌وکار است و صرف نظر از موثر بودن استراتژی آن شرکت، فرهنگ سازمانی‌ است که موفقیتش را تعیین می‎‌کند. برای درک اهمیت این موضوع، ابتدا باید با مفهوم آن آشنا شد.

فرهنگ سازمانی به چه معناست؟

فرهنگ واژه‌ایست که برای تعریف آداب و رسوم، دستاوردها، ارزش‌ها، هنجارها و باورهای عمومی یک گروه خاص از افراد استفاده می‌شود. بنابراین، فرهنگ سازمانی مجموعه‌ای از ارزش‌ها، انتظارات، و شیوه‌های عملی ا‌ست که اعضای تیم را راهنمایی و آگاه می‌کند و در واقع تمام صفاتی ا‌ست که شرکت شما بر پایه آنها ساخته شده است. فرهنگ سازمانی شامل هدف و مأموریت یک شرکت همراه با ارزش‌ها، مدیریت و انتظارات کارکنان، مدیریت عملکرد ساختاری و میزان کلی تعامل میان اعضای تیم می‌شود. یک فرهنگ سازمانی عالی، با نمونه قرار دادن صفات مثبت، به بهبود عملکرد کمک می‌کند؛ در حالی که یک فرهنگ ناکارآمد، می‌تواند موجب شکست خوردن موفق‌ترین شرکت‌ها شود.

فرهنگ سازمانی با اهداف سازمانی یا آیین وظایف متفاوت است، هر چند که شامل آنها می‌شود. فرهنگ سازمانی از طریق رفتارهای سازمانی شکل می‌گیرد. فرهنگ سازمانی یک شرکت را باید در عمل نظاره کرد، مانند چگونگی پاسخ مدیر یک شرکت به بحران، یا چگونگی سازگاری یک تیم با درخواست‌های جدید مشتریان، و یا چگونگی بازخورد مدیر به اشتباه یک کارمند.

اهمیت فرهنگ سازمانی

یکی از عواملی که بر تصمیم افراد برای همکاری با یک شرکت تأثیر زیادی دارد، فرهنگ سازمانی آن شرکت است. تصویر کلی آن شرکت، ارزش‌ها و اهداف آن باید با ارزش‌ها و اهداف داوطلب یا مشتری همسو باشد. این همسویی برای سودآوری آن کسب و کار بسیار مهم است، اما اهمیت این موضوع تنها به این یک مورد ختم نمی‌شود. از دلایل اهمیت آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱- بهبود استخدام

پیدا کردن داوطلب واجد شرایط می‌تواند کار دشواری باشد، به خصوص در رقابت تنگاتنگ بازار امروزه. این باعث می‌شود تا بسیاری از افراد در جستجوی اشتغال، معیارهای استخدامی خود را اصلاح کنند و تغییر بدهند. بیش از یک سوم کارکنان اعتقاد دارند که اگر فرصت استخدام برای شغل رویاییشان را داشته باشند، اما فرهنگ آن شرکت مناسب نباشد، آن را قبول نخواهند کرد. پس یک شرکت با بهبود فرهنگ خود، به بهبود شرایط استخدام خود نیز می‌پردازد. هر چند که فرهنگ ایده‌آل از نظر هر شخص متفاوت است و ممکن است فرهنگی را که یک نفر می‌پسندد، نفر بعدی نامتناسب بداند.

۲- معارفه‌ راحت‌تر

 کارمندان شرکت‌هایی که فرهنگ سازمانی بهتری دارند، معارفه‌ی راحت‌تری دارند چرا که منابع مورد نیاز برای ادغام و انطباق کارمندان با آن شرکت به راحتی در دسترس آنها قرار می‌گیرد. آشناسازی راحت‌تر در طول زمان به وفاداری و طول عمر کارمندی بیشتر می‌انجامد. در طی معارفه، تعامل بالا و ارتباط با کارمندان جدید به آنها کمک می‌کند تا راحت‌تر اصول و ارزش‌ها و چارچوب‌های عملی روزمره را درک کنند.

۳- کاهش استعفای کارمندان

حفظ سازمان در محیط رقابتی امروزه بسیار دشوار است. یک فرهنگ قوی می‌تواند با ایجاد حس مشارکت و احترام به تفاوت‌ها، به کاهش استعفای کارمندان کمک کند. طبق آمار، تقریبا 30 درصد از کارکنان گزارش داده‌اند که در صورت وجود فرهنگ منفی در شرکت، از کار خود استعفا خواهند داد. بنابراین صرف وقت برای ایجاد فرهنگ مثبت سازمانی هم خط با اهداف شرکتتان یک اقدام ضروری‌ است.

۴- بهبود مشارکت کارمندان

مشارکت کارمندان به میزان تعهد و شوق کارمند درباره شغل خود اشاره می‌کند. ایجاد یک فرهنگ مثبت، مشارکت کارمندان را به طور قابل توجهی بالا می‌برد. مشارکت بالای کارمندان رابطه‌ی آنها با شرکت قوی‌تر می‌کند و اثرات مثبت طولانی مدت به همراه خود دارد. تعامل بین کارمندان و شرکت، به طور مستقیم با نوع فرهنگی که در آن شرکت ترویج و پرورش داده می‌شود ارتباط دارد.

۵- افزایش کارآیی

هنگامی که فرهنگ سازمان شما به ترویج و پرورش توسعه فردی، جامعه و مشارکتی بپردازد، ارتباط کارمندان با شرکت و شغلشان بهبود میابد. هر قدر که کارمندان از شغل و محل کار خود رضایت بیشتری داشته باشند، سخت‌تر نیز کار خواهند کرد. افزایش کارآیی به افزایش تولید در آن شرکت می‌انجامد. فرهنگ سازمان ممکن است به مرور زمان برای کارمندان کمتر محسوس باشد، اما این فرهنگ هنوز هم در وظایف روزانه و تعاملات آنها در شرکت ریشه دارد. اکثریت کارمندان در ایالات متحده بر این باورند که فرهنگ بیشترین تأثیر را بر عملکرد شغلی آنها دارد.

۶- هویت برند قوی‌تر

تصویری که از برند خود به دیگران ارائه می‌دهید، هم برای بازاریابی و هم فرهنگ سازمان شما بسیار مهم است. برند شما نشانگر تصویری ا‌‌ست که مردم از شما دارند؛ برندتان شهرت کسب‌وکار شماست. درست است که گوشه‌ای از این تصویر توسط عوامل خارجی کنترل می‌شود، اما بیشتر سهم تصویر برند شما را فرهنگ سازمانی و تعامل میان کارمندان و مدیران شرکتتان می‌سازد. پس هر چه فرهنگ سازمانی قوی‌تری داشته باشید، هویت برندتان نیز قوی‌تر خواهد بود.

در نهایت، یک تعریف مطلق برای فرهنگ سازمانی وجود ندارد، اما آنچه که واضح است این است که این فرهنگ تأثیر بسزایی در شکل گیری رفتارهای سازمانی، کارآیی و عملکرد، مشارکت و تعهد کارمندان دارد. بدون شک فرهنگ سازمان باید همیشه در حال شکل‌گیری و تغییر باشد تا بتواند موفقیت شرکت را تضمین کند.