پرسونای مشتری؛ راهنمایی برای جذب و نگهداشت مشتریان وفادار
مشتریان برای موفقیت هر کسبوکاری حیاتی هستند. صرف نظر از نوع کسبوکار، ارائه یک تجربه مثبت خرید، تنها راه برای اطمینان از رشد و آگاهی کسبوکار است. در این راستا ایجاد پرسونای مشتری که نماینده مخاطبان هدف شما باشند، اهمیت بیشتری پیدا میکند. پرسونای مشتری فراتر از دادههای جمعیتشناختی اولیه هستند و عمیقا در علایق، نیازها و نقاط درد خریداران شما تحقیق میکنند.
در این مقاله ما به معرفی پرسونای مشتری، انواع و اهمیت پرسونای مشتری، چگونگی طراحی پرسونای مشتری و روشهای جمعآوری اطلاعات و تفاوت شخصیت مشتری و شخصیت هدف خواهیم پرداخت.
پرسونای مشتری چیست؟
در پاسخ به این پرسش که پرسونای مشتری چیست میتوان اظهار داشت که در واقع پرسونای مشتری الگویی است که بر اساس تحقیقات گسترده مخاطبان و بازار، مشتری ایده آل شما را توصیف میکند، یعنی همان شخصی که هدف همه تلاشهای بازاریابی شما قرار میگیرد. پرسونای مشتری بخش خاصی از مخاطبان شما را به تصویر میکشد که بر اساس ویژگیهای مشترکی که دارند، دیدی کلی و جامع از مصرفکنندگان به شما ارائه میدهند. این شباهتها میتواند در مورد اهداف، نقاط درد، انگیزهها، ناامیدیها و انتظارات مشتریان از یک محصول یا خدمات باشد. پرسونای مشتری که با دادههای جمعآوریشده از تحقیقات بازار، تجزیه و تحلیل وبسایت و سیستمهای CRM ساخته شدهاند، به شما این امکان را میدهند که خریداران خود را بهتر درک کرده و ازین آگاهی در راستای ایجاد کمپینها و استراتژیهای موثرتر بازاریابی بهره ببرید. به عنوان مثال، با استفاده از فرم ساز ایپُل میتوانید پرسشهای هدفمند طراحی کنید و دادههای دقیق از نظرسنجیهای آنلاین دریافت کنید تا نقاط درد، اهداف و نیازهای مشتریان را بهتر شناسایی کنید. این اطلاعات سپس به شما کمک میکند تا کمپینها و استراتژیهای بازاریابی خود را بر اساس بازخوردهای واقعی تنظیم کنید. پرسونای مشتری پایه و اساس تاکتیکهای بازاریابی شخصی یا هدفمند است که به عنوان “بازاریابی پرسونای کسبوکار” نیز شناخته میشود.
اهمیت پرسونای مشتری چیست ؟
به عنوان یک بازاریاب، هرچه بیشتر در مورد مشتریان بالقوه خود بدانید، بهتر میتوانید با چالشهای آنها همدلی کرده، راه حلهای مورد نظر آنها را درک کنید و الگوها و رفتارهای خرید آنها را پیشبینی کنید که این امر با طراحی پرسونای مشتری مناسب محقق خواهد شد. البته پرسونای مشتری نه تنها برای تیمهای بازاریابی، بلکه برای تیمهای فروش، توسعه محصول و پشتیبانی مشتری نیز میتوانند نقشی اساسی و تعیین کننده داشته باشند. بر اساس تحقیقات، ۸۰ درصد از مصرف کنندگان بیشتر از برندی خرید میکنند که تجربیات و توصیههای شخصی ارائه میدهد. به طور مشابه، ۶۳درصد از کاربران فقط به پیامهای بازاریابی سفارشی پاسخ میدهند. در نتیجه اگر ندانید مخاطب هدف شما چه کسی است، هرگز نمیتوانید با مشتریان بالقوه درگیر شوید و روندهای بازاریابی، بهبود محصول و فرصتهای فروش را شناسایی کنید.
در ادامه چند دلیل دیگر که معرف اهمیت پرسونای مشتری هست را بیان خواهیم کرد:
- ایجاد دستههای مختلف مخاطب
مزیت تقسیمبندی در پرسونای مشتری از این جهت مهم است که به شما امکان میدهد خدمات مناسب را به خریداران مناسب ارائه دهید. بدون آن، ممکن است راهحل A را به مصرفکنندهای که به دنبال راه حل B است ارائه دهید. با تقسیمبندی بازار، برای ایجاد محتوای مبتنی بر داده و برنامههای بازاریابی برای انواع مختلف مشتریان بستری مناسب در اختیار خواهید داشت.
- درک نیازها و انگیزههای مشتریان
پرسونای مشتری در فرایند بازاریابی به شما کمک میکنند نیازها و انگیزههای افراد مختلف را شناسایی کنید. این امر میتواند به بازاریابان کمک کند تا لحن مناسبی را برای جذب خریداران و انتخاب کلمات کلیدی در بیان نیاز مشتریان ایجاد کنند.
- شناخت محل حضور و فعالیت مشتریان
شناخت دقیق محل حضور مشتریان، کلید موفقیت در بازاریابی است. کسبوکارها با دانستن اینکه مخاطبانشان در چه فضاهایی فعال هستند، میتوانند عملکرد بازاریابی خود را به طور چشمگیری بهبود بخشند. پرسونای مشتری، با تعیین کانالهای مورد علاقه کاربران، نوع محتوای مصرفی و افراد تاثیرگذار بر آنها، در این مسیر راهگشا خواهد بود.
- کشف رفتار و الگوهای خرید
کشف الگوهایی که خریداران شما در تصمیمگیری برای خرید استفاده میکنند، به شما کمک میکند برند خود را بهتر معرفی کنید و جایگاه خود را بهتر نشان دهید.
- شخصیسازی استراتژیها و کمپینها
با طراحی پرسونای مشتری، میتوانید پیامها و استراتژیهای بازاریابی خود را شخصیسازی کرده و آنها را تطبیقپذیرتر ارائه دهید تا مشتریان بالقوه را بهتر جذب کنید. این به نوبه خود، اثربخشی بازاریابی شما را بهبود میبخشد و میتواند به نرخ تبدیل و ROI بالاتر کمک کند.
نرم افزار فرم ساز و آزمون ساز ایپُل به شما این امکان را میدهد تا با طراحی پرسشنامههایی متناسب با هر دسته و شخصیسازی شده از مخاطبان طراحی کنید تا دادههای مرتبط جمعآوری و تحلیل شوند.
انواع مختلف پرسونا
بسته به نوع دیدگاه کسبوکارها و نحوه تعامل مشتریان با آنها میتوان انواع مختلفی از پرسونای مشتری را در نظر گرفت و به طور کلی در دستهبندیهای مختلفی جای داد. در این بخش انواع پرسونای مشتری را معرفی خواهیم کرد.
پرسونای مشتری بر اساس طراحی و نوع کاربری به چهار دسته تقسیم میشود:
- پرسونای مشتری هدف دار
در این پرسونا این سوال مطرح میشود که کاربر معمولی من میخواهد با محصول من چه کاری انجام دهد؟ هدف یک پرسونای مشتری هدفمند، بررسی فرآیند و گردش کاری است که کاربر شما ترجیح میدهد از آن برای دستیابی به اهداف خود در تعامل با محصول یا خدمات شما استفاده کند. این فرض ضمنی وجود دارد که شما قبلا به اندازه کافی تحقیقات درباره کاربر انجام دادهاید تا متوجه شوید که محصول شما برای کاربر ارزش دارد و با بررسی اهداف آنها میتوانید نیازهای برطرف کنید.
- پرسونای مشتری نقش محور
دیدگاه پرسونای نقش محور هم هدفمند است و هم بر رفتار نیز تمرکز دارد. دیدگاههای پرسونای مشتری نقش محور عمدتا بر تحلیل دادهها متکی هستند به این صورت که دادههایی را از منابع کیفی و کمی را ترکیب میکنند. بررسی نقشهایی که کاربران ما معمولا در زندگی واقعی بازی میکنند میتواند به تصمیمگیری بهتر در مورد طراحی محصول کمک کند. محصول در کجا استفاده خواهد شد؟ هدف این نقش چیست؟ چه اهداف تجاری برای این نقش مورد نیاز است؟ چه کسی دیگر تحت تاثیر وظایف این نقش قرار میگیرد؟
- پرسونای مشتری جذاب
پرسونای مشتری جذاب میتواند هم پرسونای هدف و هم پرسونای نقش محور و هم پرسوناهای سنتیتر را در بر گیرد. این پرسوناها احساسات کاربر، روانشناسی و سوابق آنها را بررسی میکنند و آنها را با کار مورد نظر مرتبط میکند. این دیدگاه بر این نکته تاکید میکند که چگونه داستانها میتوانند شخصیتها را درگیر کنند و به آنها جان ببخشند.
- پرسونای مشتری خیالی
پرسونای مشتری خیالی برخلاف سایر پرسوناهای مشتری از تحقیقات کاربر به وجود نمیآید، بلکه از تجربه مشتری بیرون میآید. این امر مستلزم این است که تیم تجربه مشتری بر اساس تعاملات گذشته با پایگاه کاربر و محصولات، فرضیاتی ایجاد کند تا تصویر پرسونای مشتری را از کاربران معمولی ارائه دهد. شکی نیست که این پرسوناها میتوانند عمیقا ناقص باشند. ممکن است بتوانید از آنها به عنوان طرح اولیه نیازهای کاربر استفاده کنید، اما نباید به آنها به عنوان راهنمای توسعه محصولات یا خدمات اعتماد کرد.
از جنبه دیگر میتوان پرسونای مشتری را به انواع زیر تقسیم بندی کرد. به طور معمول، برای انواع مختلف افرادی که با کسبوکار شما درگیر هستند، چند شخصیت اصلی وجود دارد که باید در نظر بگیرید. کسبوکارها ممکن است بر اساس نیازها و اهداف فردی خود، انواع پرسونای مشتری را ایجاد کنند. در اینجا چند نمونه از پرسونای مشتری آورده شده است:
- پرسونای مشتری خریدار: نشان دهنده مشتری هدف ایدهآل شما برای خرید محصول یا خدمات شما است. از آنجایی که آنها بیشترین ارتباط را با درآمد شما دارند، نقش مهمی در استراتژیهای بازاریابی و قیف فروش شما دارند.
- پرسونای مشتری کاربر: نشان دهنده کاربران یا مشتریانی است که از محصول یا خدمات شما استفاده میکنند. شما از این پرسوناها برای هدایت ویژگیها و طراحی محصول استفاده میکنید.
- پرسونای مشتری وبسایت: نشان دهنده تمام بازدیدکنندگانی است که در نظر گرفته شده وبسایت شما به آنها خدمات ارائه کند. آنها به هدایت طراحی کمک میکنند و شامل مشتریان فعلی، مشتریان بالقوه، سرمایه گذاران، رهبران و شرکا میشوند.
- پرسونای مشتری B2B: پرسونای کسبوکار (B2B) به طور ویژه برای کمک به کسبوکارها در درک مشتریان هدف خود طراحی شده است. این پرسوناها به شرکتهای B2B در شناسایی و درک تصمیم گیرندگان کلیدی و تاثیرگذاران در سایر مشاغل مورد نظرشان کمک میکنند.
- پرسونای مشتری B2C: پرسونای مشتری کسبوکار به مصرف کننده (B2C) به شناخت مصرفکنندگان فردی که مشتریان هدف یک شرکت هستند، توجه دارند. این شخصیتها به سازمانها کمک میکنند تا بینشهایی در مورد کیفیت، علایق و رفتار مصرفکنندگان خود به دست آورند و به آنها اجازه میدهند تا استراتژیهای بازاریابی موفقتری طراحی کنند و محصولات یا خدمات خود را با خواستههای مصرفکننده تنظیم کنند.
- پرسونای مشتری اینفلوئنسری: اینفلوئنسرها افرادی هستند که تاثیر قابل توجهی بر تصمیمات خرید دیگران دارند. کارشناسان صنعت، وبلاگ نویسان و تاثیرگذاران رسانههای اجتماعی نمونههایی از این موارد هستند. شناخت پرسونای مشتری تاثیرگذار به شرکتها کمک میکند تا رهبران فکری مهمی را شناسایی کنند که با آنها تعامل و همکاری داشته یا هدف تلاشهای بازاریابی خود قرار دهند.
- پرسونای مشتری مدافع برند: پرسونای مشتری حامی برند مشتریانی هستند که از یک محصول یا خدمات بسیار راضی هستند و فعالانه آن را به دیگران تبلیغ و پیشنهاد میکنند. این پرسونای مشتری به شرکتها در شناسایی و درک انگیزهها، رفتارها و ترجیحات ارتباطی مشتریان وفادارشان کمک میکند. این اطلاعات شرکتها را قادر می سازد تا حامیان برند را به منظور افزایش بازاریابی دهان به دهان و وفاداری مصرفکننده پرورش دهند و از آنها بهرهبرداری کنند.
- پرسونای منفی: پرسونای منفی، پرسونای افرادی است که برای یک محصول یا خدمات مناسب نیستند یا ویژگیهای منحصربهفردی دارند که باعث میشود آنها تبدیل به مصرفکنندگان خشنود نشوند. شخصیتهای منفی به شرکتها در شناسایی و حذف افرادی که ممکن است منابع را هدر دهند یا تاثیر مخربی بر تجربه کلی مشتری داشته باشند، کمک میکنند. آنها به ویژه برای تنظیم دقیق استراتژیهای هدفگذاری و پیام به منظور تمرکز بر پرسودترین دستههای مصرف کننده مفید هستند.
- پرسونای مشتری فصلی یا گاه به گاه: این پرسوناها برای کمک به کسبوکارها طراحی شدهاند تا مشتریانی را که رفتارهای غیرعادی از خود نشان میدهند یا خواستههای خاصی در فصول یا رویدادهای خاص مانند مشتریان و خریداران سال نو، شناسایی کنند. درک این پرسونای مشتری به سازمانها اجازه میدهد تا تلاشهای بازاریابی خود را برای سرمایهگذاری از این فرصتهای منحصربهفرد سفارشی کنند و در عین حال به نیازهای فصلی یا گاه به گاه مشتریان نیز توجه کنند.
استراتژی بازاریابی هدفمند و هوشمندانه با فرمساز ایپُل
نحوه اجرا و طراحی پرسونای مشتری
توسعه پرسونای مشتری مستلزم یک استراتژی درست است که شامل تحقیق، تجزیه و تحلیل و خلاقیت است. شما میتوانید با دنبال کردن این مراحل، پرسونای مشتری دقیق و آموزنده ایجاد کنید که بر اهداف شرکت شما تاثیرگذار باشد:
- اهداف تحقیق خود را مشخص کنید
برای شروع فرآیند ایجاد پرسونای مشتری، ابتدا اهداف خود را به طور واضح مشخص کنید. تعیین کنید که کدام بخشهای کسبوکار شما از شناخت بهتر مخاطبان هدف سود میبرند. داشتن اهداف مشخص، مسیر تحقیقات شما را تعیین میکند؛ خواه به دنبال توسعه محصول جدید، طراحی کمپینهای بازاریابی موثرتر یا بهبود خدمات مشتری باشید. با طراحی فرمهای اولیه در ایپُل، میتوانید اهداف تحقیق خود را بهطور دقیق مشخص کنید و بخشهای مختلف کسبوکار که نیاز به شناخت بهتر مخاطبان دارند را شناسایی نمایید.
- تحقیقات بازار انجام دهید
با انجام تحقیقات بازار شروع به جمعآوری اطلاعات در مورد مخاطبان هدف خود کنید. رویکردهای تحقیق اولیه و ثانویه به یک اندازه قابل قبول هستند. تحقیقات اولیه شامل ارتباط مستقیم با مصرفکنندگان از طریق نظرسنجی، مصاحبه یا گروههای متمرکز برای دریافت ایدهها، ترجیحات و تجربیات آنها است. از طریق فرمهای نظرسنجی آنلاین و تماسهای تلفنی با استفاده از فرم ساز ایپُل، دادههای اولیه مورد نیاز جهت بررسی ترجیحات و تجربیات مشتریان جمعآوری کنید.
- عوامل روانشناختی را بررسی کنید
علایق، باورها، نگرشها، انتخابهای سبک زندگی و اهداف مشتریان خود را بررسی کنید تا درباره المانهای روانشناختی آنها بیشتر بدانید. این دادهها به شما در درک انگیزهها، نقاط درد و فرآیندهای تصمیمگیری کمک میکند. با طرح پرسشهای تخصصی در فرمهای ایپُل، میتوانید علایق، باورها و نگرشهای مشتریان را تحلیل کرده و به درک عمیقتری از انگیزههای آنها دست یابید.
- رفتارهای روزمره و عادات را شناسایی کنید
عادات خرید و روندهای رفتاری مشتریان خود را بررسی کنید. به دنبال شباهت در تعامل آنها با نام تجاری خود، روشهای ارتباطی ترجیحی و تجربه خرید باشید. درک رفتارهای آنها به شما امکان میدهد تاکتیکهای بازاریابی موفقتری را توسعه دهید و تجربیات مشتریان خود را سفارشی کنید.
- ایجاد پرسونای مشتری
بر اساس نتایج تحقیقات خود، پرسونای مشتری جامعی ایجاد کنید که مشتریان ایدهآل شما را متمایز کند. برای ارتباط بیشتر هر شخصیت، یک نام، سن، شغل و یک عکس به آنها بدهید. خلاصهای از ویژگیهای اساسی، اهداف، مشکلات، ترجیحات و انگیزههای آنها را گردآوری کنید. هرچه پرسونای مشتری شما دقیقتر و مشخصتر باشد، برنامهها و استراتژیهای شما بهتر طراحی میشوند.
- اعتبار سنجی و بهبود
پرسوناها را با اعضای تیم و سهامداران خود به اشتراک بگذارید تا از صحت آنها اطمینان حاصل کنید. بسته به بازخورد آنها و هر بینش جدیدی که ظاهر میشود، پرسونای مشتری را اصلاح و توسعه دهید.
- استفاده از الگوها
برای سادهسازی فرآیند ایجاد پرسونای مشتری، استفاده از قالبهای پرسونا را در نظر بگیرید. این الگوها یک چارچوب سیستماتیک برای اطمینان از اینکه شما تمام ویژگیهای اصلی یک پرسونا را پوشش میدهید و اینکه پرسونای مشتری را میتوان برای مطابقت با نیازهای منحصر به فرد شرکت شما سفارشی کرد، ارائه میدهد.
- بهروزرسانی مستمر پرسونا
به خاطر داشته باشید که پرسونای مشتری کاملا مشخص و ثابت نیست. با در دسترس قرار گرفتن دادههای جدید یا با تغییر کسبوکارتان، آنها را مجددا بررسی و بهروزرسانی کنید. برای اینکه پرسونای مشتری خود را به روز و موثر نگه دارید، با تغییرات در ترجیحات مشتری، رفتارها و پویایی بازار هماهنگ باشید. فرم ساز ایپُل امکان طراحی فرمهای دورهای نظرسنجی را فراهم میکند تا همواره با تغییرات بازار و رفتار مشتریان هماهنگ بمانید.
تفاوت بین پرسونای مخاطب و پرسونای مشتری چیست؟
در دنیای بازاریابی، ایجاد پرسونای مشتری به منظور درک پرسونای مخاطبان شما برای توسعه استراتژیهای موثر و ارائه پیامهای هدفمند بسیار مهم است.
وقتی می گوییم « پرسونای مخاطب در مقابل پرسونای مشتری»، به نظر میرسد که این دو با یکدیگر در تضاد هستند. با این حال، حقیقت این است که این دو در کنار هم کار میکنند. شما میتوانید پرسونای مخاطب را به عنوان یک تیم و پرسونای مشتری را به عنوان یکی از بازیکنان آن در نظر بگیرید. تنها تفاوت بین آنها ویژگی است. وقتی به یک تیم نگاه میکنید، اعضای آن علایق مشابهی دارند و تقریبا هم سن هستند. با این حال، زمانی که روی یک بازیکن خاص تمرکز میکنید، آن شخص دارای پیشینه، اهداف و شخصیت متفاوتی نسبت به سایر اعضای تیم خواهد بود. با در نظر گرفتن این موضوع، بیایید نگاهی دقیقتر به مخاطبان هدف و شخصیتهای خریداران بیندازیم.
تفاوتهای اساسی ین پرسونای مخاطب و پرسونای مشتری
پرسونای مشتری نمایانگر مشخصات خیالی و در عین حال بسیار دقیق از یک مشتری ایده آل است. فراتر از جمعیت شناسی اولیه است و انگیزهها، اهداف، چالشها و ترجیحات افراد را بررسی میکند. توسط ایجاد پرسونای مشتری ، بازاریابان بینشهایی در مورد نیازها، خواستهها و رفتارهای بخشهای خاص مشتری به دست میآورند. این پرسونایهای مشتری اغلب شامل اطلاعاتی مانند سن، جنسیت، شغل، سرگرمیها، عادات خرید و حتی ارزش ها و آرزوهای شخصی هستند.
از سوی دیگر، پرسونای مخاطبان به گروه وسیعتری از افراد اطلاق میشود که دارای ویژگیهای مشترکی هستند که آنها را به یک محصول یا خدمات خاص مرتبط می کند. در حالی که پرسونای مخاطبان ممکن است با جمعیتشناسی یا علایق مشترک تعریف شوند، آنها به دقت و جزییات پرسونای مشتری مشخص نمیشوند. پرسونای مخاطبان هدف طیف وسیع تری از افرادی را در بر می گیرند که در بخش خاصی از بازار مناسب هستند و مصرفکنندگان بالقوه محصول یا خدمات هستند.
راههای جمع آوری اطلاعات برای طراحی پرسونای مشتری
منابع داده زیادی وجود دارد که میتوانید از آنها برای جمعآوری اطلاعات در مورد مشتریان مختلف استفاده کنید. روش های ذکر شده در زیر برخی از بهترین آنها هستند.
۱-نظرسنجی و مصاحبه تلفنی: یکی از سادهترین راهها برای جمعآوری بازخورد، استفاده از نظرسنجیهای آنلاین و تماسهای تلفنی است. میتوانید بسته به صنعتی که در آن فعالیت میکنید از افرادی که مورد بررسی قرار میگیرند سوالات مختلفی بپرسید.
۲-گروههای متمرکز: یکی از جنبههای مهم تحقیق کیفی، گروههای کانونی، مصاحبههای حضوری هستند که با مجموعهای از افراد دارای ویژگیهای مشابهی انجام میشوند که به شما امکان میدهد سوالات بعدی بپرسید.
۳-خدمات شخص ثالث: اگر وقت یا افراد لازم را ندارید، میتوانید مشاوران مصاحبه مشتری را استخدام کنید تا یک نظرسنجی کامل با شرکتکنندگان مشتاق انجام دهند.
۴-دادههای کاربر آنلاین: ترکیب دادههای حاصل از ابزارهای وب مانند Google Analytics با دادههای جمعآوریشده از طریق فرم ساز ایپُل، به شما بینش کاملتری از رفتار مشتری ارائه میدهد. این امکان، علاوه بر دسترسی به اطلاعات تماس مشتریان، به تحلیل مکالمات و بازخوردهای شبکههای اجتماعی نیز کمک میکند.
نه تنها همه چیزهایی را که باید در مورد بازدیدکنندگان وبسایت خود بدانید، میدانید، بلکه به اطلاعات تماس مشتری نیز دسترسی خواهید داشت. ابزارهای شنود به شما امکان میدهد مکالمات اجتماعی را که حول محور نام تجاری خود متمرکز شده اند دنبال کنید.
کلام پایانی
در پایان، پرسونای مشتری تنها یک مفهوم نیست؛ بلکه پلی است به سوی درک عمیقتر، ارتباط نزدیکتر و تجربهای متفاوت برای مشتریان شما. با نگاهی دقیق به دادهها و تحلیلهای جامع از طریق فرم ساز ایپُل، میتوانید استراتژیهای بازاریابی خود را به سمت موفقیتی نوین هدایت کنید. به یاد داشته باشید که شناخت دقیق مشتری، کلید ایجاد تحول در کسبوکار و ایجاد ارتباطی مستمر با مشتریان وفادار است. فرصت را از دست ندهید؛ با ساخت پرسونای مشتری قوی از طریق نرم افزار فرم ساز، مسیر رشد و تعالی را هموار کنید.