عزت نفس چیست؟
هنگامی که عزت نفس کودکان بالا باشد، اعتماد به نفس بیشتری هم از خود نشان میدهند. کودکان با عزت نفس بالا به تواناییهای خود باور دارند و از تعاملات اجتماعی لذت میبرند. برعکس، کودکانی که عزت نفس پایینی دارند، اغلب از خود انتقاد میکنند، نسبت به شکست حساس هستند و در برقراری ارتباط با دیگران دچار مشکل میشوند.
عزت نفس به طرز فکر و احساسی که نسبت به خود داریم اشاره میکند. عزت نفس بالا، احساس خوب و انگیزه برای دستیابی به اهداف را افزایش میدهد تا با اعتماد به نفس بیشتری به زندگی نگاه کنیم. ما باور داریم که ارزشمند هستیم و لایق بهترینها در زندگی، از جمله عشق، دوستان خوب، و تجربیات خوشایند و سرگرمکننده، هستیم.
داشتن عزت نفس بالا به معنی همیشه شاد بودن یا همیشه اعتماد به نفس داشتن نیست. همه ما گاهی اوقات روزهای بد و افکار منفی داریم. اما وقتی عزت نفس خوبی داریم، با رفتار مهربانانه با خود و درخواست حمایت و کمک میتوانیم از این احساسات خارج شویم.
چرا عزت نفس کودکان مهم است؟
کودکانی که احساس خوبی نسبت به خود دارند، این اعتماد به نفس را دارند که بهترین تلاش خود را در برخورد با موقعیتهای جدید انجام دهند. کودکان با عزت نفس بالا، از موفقیتهای خود لذت میبرند، با اشتباهات کنار میآیند و همیشه برای یادگیری آمادهاند، حتی اگر در ابتدا شکست را تجربه کنند. عزت نفس کودکان به آنها کمک میکند در مدرسه، خانه و با دوستان عملکرد بهتری داشته باشند.
هنگامی که عزت نفس کودکان پایین باشد، نسبت به خود مطمئن نیستند. اغلب این تصور را دارند که دیگران آنها را نمیپذیرند، به همین علت ممکن است در فعالیتهای گروهی شرکت نمیکنند. حتی ممکن است اجازه دهند دیگران با آنها بد رفتار کنند و برای دفاع از خودشان مشکل داشته باشند. ممکن است به راحتی تسلیم شوند یا اصلا تلاش نمیکنند. بچههایی که اعتماد به نفس پایینی دارند، وقتی اشتباه میکنند، شکست میخورند یا عملکرد آنها با موفقیت همراه نیست، به سختی میتوانند با آن کنار بیایند. بنابراین ممکن است آنطور که واقعا میتوانند خوب عمل نکنند.
عزت نفس به کودکان اعتماد به نفس میدهد:
- چالشهای جدید را امتحان کنند و زمانی که همه کارها طبق برنامه پیش نمیرود دوباره تلاش کنند
- کارهایی را انجام دهند که ممکن است از آنها لذت نبرند یا به طور نسبی در آنها خوب باشند
- به جای اجتناب از چالشها با آنها روبرو شوند.
افزایش عزت نفس کودکان چگونه اتفاق میافتد؟
زمانی که کودک توجه، مراقبت و محبت دریافت میکند، عزت نفس آنها شروع به رشد میکند. زمانی که این اتفاق صورت پذیرد کودک میتواند احساس امنیت، دوست داشته شدن و پذیرفته شدن را تجربه کند.
با رشد نوزادان به کودکان نوپا و خردسال، آنها توانایی انجام برخی کارها به صورت مستقل را پیدا میکنند. آنها زمانی که میتوانند از مهارتهای جدید خود استفاده کنند که احساس خوبی نسبت به خود داشته باشند. عزت نفس کودکان زمانی تقویت میشود که والدین به آنها توجه کنند، فرصت تلاش کردن بدهند، با لبخندشان همراه باشند و اجازه دهند احساس افتخار کنند.
زمانی که کودکان بزرگ میشوند، فعالیتهای جدید و کارهای تازه انجام میدهند، عزتنفس آنها با هر تجربه و یادگیری جدید تقویت میشود. این امر ممکن است زمانی اتفاق بیفتد که بچهها :
- به سمت یک هدف پیشرفت کنند
- روابط دوستانهای داشته باشند
- فعالیتهای مورد علاقه خود را انجام دهند، مانند موسیقی، ورزش، هنر، آشپزی، مهارتهای فنی
- به دیگران کمک کنند و از دیگران کمک بگیرند
- در کاری سخت تلاش کنند و مورد تحسین قرار بگیرند
- احساس درک و پذیرفته شدن داشته باشند
وقتی بچهها عزت نفس دارند، احساس اعتماد به نفس، توانمندی و پذیرفته شدن میکنند.
چه مواردی باعث کاهش عزت نفس کودکان میشود؟
عزت نفس کودکان یا نوجوانان به طور طبیعی در مراحل مختلف زندگی با فراز و نشیبهایی روبهرو میشود. انجام تغییرات بزرگ مانند شروع یک مدرسه جدید یا نقل مکان به یک منطقه جدید میتواند بر اعتماد به نفس کودک تأثیر بگذارد. اما با حمایت، آنها معمولاً میتوانند از این مشکلات عبور کرده و دوباره احساس خوبی داشته باشند.
با این حال گاهی اوقات، یک کودک یا یک فرد جوان میتواند عزت نفس پایین را در مدت زمان طولانیتری تجربه کند. این امر میتواند مراقبت از سلامت روان را برای آنها دشوارتر کند. ممکن است باعث شود آنها با مواردی مانند خلق و خوی ضعیف یا اضطراب دست و پنجه نرم کنند.
این رویدادها میتواند زمانی اتفاق بیفتد که یک جوان پیامهای منفی درباره خود از افراد دیگر بشنود. این پیامها میتواند از طرف والدین، خویشاوندان، همسالان، معلمان، خواهر و برادر یا از طریق رسانههای اجتماعی باشد. این پیامها میتوانند تأثیر زیادی بر روی عزت نفس داشته باشند، زیرا یک جوان شناخت خودش را از طریق رفتاری که با او در روابطش میشود، ایجاد میکند. این تاثیر به ویژه در زمانی که آنها هنوز در حال رشد هستند بسیارموثر است.
چگونه والدین میتوانند به افزایش عزت نفس کودکان کمک کنند؟
اگر بچهها نسبت به خودشان احساس خوبی ندارند، والدین میتوانند با انجام کارهایی مانند الگوی خوب بودن، عزت نفس کودکان را تقویت میکنند. به بچه ها کمک کنید کارهایی را انجام دهند تا بتوانند به واسطه آن احساس غرور کنند. تلاششان را تحسین کنید و از انتقاد تند خودداری کنید. با کمک به ایجاد عزت نفس در کودکان، به آنها نشان میدهید که چقدر ارزشمند و مهم هستند.
در کنار صحبت کردن و حمایت عاطفی، کارهایی وجود دارد که میتوانید برای کمک به فرزند یا جوان خود برای بهبود عزت نفس آنها انجام دهید.
به یاد داشته باشید که الگوبرداری از عزت نفس خوب واقعا مهم است. این بدان معناست که از خودتان انتظار نداشته باشید که کامل باشید یا برای خود سختی ایجاد کنید.
آنها را تشویق کنید که خودشان باشند و به شما نشان دهند که چه کسی هستند، نه صرفا برای کاری که انجام میدهند یا ایجاد حس کمالگرایی
داشتن احساس خوب در مورد اینکه چه کسی هستند و اعتقاد به اینکه خوب است خودشان باشند، برای آرامش آنها بسیار مهم است. به یاد داشته باشید که داشتن عزت نفس خوب به این معنا نیست که همیشه احساس شادی داشته باشند یا همان علایق دیگران را در مدرسه داشته باشند. سعی کنید از داشتن فرضیاتی در مورد آنچه که «باید» انجام دهند اجتناب کنید. از آنها حمایت کنید تا بدانند چه کار میکنند و چه موضوعاتی را دوست ندارند.
آنها را تشویق کنید تا کارهایی را انجام دهند که در زمان بروز مشکلات به آنها کمک میکند.
این روش میتواند عزت نفس کودکان و نوجوانان را تقویت کند و به آنها کمک کند تا بر مشکلات غلبه کنند. این راهبردها برای همه یکسان نخواهد بود. میتواند شامل پیاده روی یا ورزش، تماشای یک فیلم مورد علاقه، نوشتن، نقاشی، گذراندن وقت در طبیعت و… باشد. دانستن این موردها میتواند واقعا نیروبخش باشد و به آنها کمک کند تا احساس بهتری نسبت به خود داشته باشند.
آنها را به انجام کاری تشویق کنید و نشان دهید که به آنها ایمان دارید.
به جای تمرکز بر موفقیت، در مورد اینکه چقدر خوب است متمرکز شوند و از فرآیند انجام کاری لذت ببرند، صحبت کنید. آنها را تشویق کنید تا بدون نگرانی در مورد نتیجه خوب یا بد احتمالی، به دنبال علایق خود بروند. به آنها نشان دهید که میدانید اگر وضعیت آنطور که آنها برنامهریزی کردهاند پیش نرفته است، حالشان خوب خواهد شد. درست پیش نرفتن کارها فقط بخشی از زندگی است و هرگز پایان کار نیست. اگر کاری انجام میدهند که به نظرشان چالش برانگیز است، به آنها توجه کنید و به خاطر آن از آنها تجلیل کنید.
نتیجهگیری
عزت نفس کودکان عامل مهمی در سلامت روان کودکان است. کودکانی که عزت نفس پایینی دارند، بیشتر احتمال دارد افسردگی، اضطراب و سایر مشکلات سلامت روان را تجربه کنند. خوشبختانه، راههایی برای بهبود عزت نفس کودکان و سلامت روان وجود دارد، مانند تمرین مراقبت از خود، به چالش کشیدن افکار منفی و کمک گرفتن. برداشتن گامهایی برای بهبود عزت نفس میتواند تأثیر مثبتی بر سلامت روان داشته باشد.