پذیرش اجتماعی به میزان پذیرش و یک فرد یا گروه در یک محیط اجتماعی بزرگتر، مانند یک اجتماع، محل کار، یا به طور کلی جامعه اشاره دارد. این پذیرش شامل شناخت، تایید و توجه مثبتی است که افراد از همسالان خود، خانواده، شخصیتهای معتبر و شبکههای گسترده اجتماعی، دریافت میکنند.
به عبارتی پذیرش اجتماعی جنبهای از رفتار اجتماعی است که طی آن یک فرد به طور فعال توسط دیگران در روابط فردی و یا گروهی وارد تعاملات اجتماعی میشود.
پذیرش اجتماعی بر کودکان، نوجوانان و بزرگسالان تاثیر میگذارد. حتی افراد دارای ناتوانی ذهنی را تحت تاثیر قرار دهد زیرا پذیرش اجتماعی تعیینکننده بسیاری از تصمیمات افراد در زندگی است.
چرا پذیرش اجتماعی مهم است؟
پذیرش اجتماعی نه تنها بر تعاملات روزمره ما تأثیر میگذارد، بلکه پیامدهای عمیق و مثبت قابل توجهی بر جنبههای مختلف روانشناختی و اجتماعی ما دارد. این تأثیرات مثبت میتواند در قالب افزایش عزت نفس و اعتماد به نفس نمود پیدا کند، که در ادامه به تفصیل به آنها خواهیم پرداخت.
پیامدهای مثبت پذیرش اجتماعی
پذیرش اجتماعی حس اعتبار را در افراد افزایش میدهد و منجر به افزایش عزت نفس میشود. هنگامی که فردی از نظر اجتماعی توسط دیگران پذیرفته میشود، تمایل دارد خود را با دیدی مثبت ببیند و نسبت به ارزش خود احساس اطمینان کند. به عنوان مثال، مورد ستایش همکاران قرار گرفتن باعث افزایش عزت نفس افراد میشود و تصویر مثبتی از فرد در ذهن خود ایجاد میکند.
پذیرش اجتماعی به افراد احساس اطمینان در تعاملات و روابط اجتماعی میدهد. هنگامی که احساس میکنیم مورد قبول دیگران هستیم، احساس ناامنی و شک به خود کاهش مییابد.
پذیرش و طرد در گروههای اجتماعی
پذیرش به معنای آن است که با روی باز از افراد جدید استقبال کنیم، حضورشان را بپذیریم و برای نظرات و ایدههایشان ارزش قائل شویم. این پذیرش اجتماعی باعث ایجاد محیطی میشود که در آن همه افراد احساس احترام و ارزش میکنند. افراد با پذیرش در گروههای اجتماعی احساس ارتباط با دیگران میکنند و برای بیان واقعی احساسات خود شرایط و محیطی مناسب مییابند. پذیرش اجتماعی همچنین به همه افراد فرصتها، منابع و تجربیات برابر میدهد.
طرد شدن زمانی اتفاق میافتد که افراد به طور عمدی یا ناخواسته از دایره اجتماعی بیرون رانده میشوند و این به نوبه خود باعث میشود که افراد احساس انزوا کنند. این احساس انزوا که اغلب توسط این افراد تجربه میشود و باعث میشود آنها احساس تنهایی و جدایی از مردم و اجتماع کنند. طرد همچنین رفتارها یا فرصتهای نابرابر بر اساس جنسیت، نژاد یا ملیت را ایجاد میکند.
پذیرش اجتماعی در کودکان و نوجوانان
کودکان و نوجوانان، کارهای زیادی انجام میدهند تا در بین دوستان پذیرفته شوند که به عنوان فشار همسالان (فشار نظیر) نیز شناخته میشود. فشار همسالان گاهی اوقات تعیین میکند که چگونه موهای خود را اصلاح کنند یا تصمیم بگیرند که چه لباسی بپوشند. همچنین تعیین میکند که آنها تمایل خود را برای سیگار کشیدن، نوشیدن مشروب، لحن حرف زدن و اعمال دیگر اعلام کنند تا توسط کسانی که برای دوستی آنها ارزش قائل هستند پذیرفته شوند.
پذیرش اجتماعی در بزرگسالان
بزرگسالان نیز برخی از کارها را به دلیل تمایل به پذیرش و تایید دوستان خود انجام میدهند. برای اینکه عضو یکی از این گروه ها باشند، آنها برخی از کارهای مشابه مانند نوشیدن، یا مصرف مواد مخدر را انجام میدهند.
جنبههای کلیدی پذیرش اجتماعی
- تعلق: احساس ارتباط، یکپارچگی و عضویت در یک گروه یا جامعه اجتماعی.
- تأیید: دریافت پذیرش، قدردانی و تایید از دیگران برای ویژگیها، رفتارها و مشارکتهای خود.
- شمول: استقبال، مشارکت و دسترسی برابر به فرصتها و منابع در محیط اجتماعی.
- انطباق: پایبندی به هنجارها، ارزشها و انتظارات گروه اجتماعی که میتواند پذیرش اجتماعی را تسهیل کند.
- رفتارمتقابل: درگیر شدن در مبادلات اجتماعی و روابط سودمند متقابل که حس پذیرش اجتماعی را تقویت میکند.
سطح پذیرش اجتماعی که یک فرد تجربه میکند میتواند پیامدهای مهمی برای عزت نفس، سلامت روان و رفاه کلی او در پی داشته باشد. عدم پذیرش اجتماعی میتواند منجر به احساس انزوا و طرد اجتماعی شود که میتواند بر رشد فردی و شخصیت فرد تاثیر منفی بگذارد.
پرسشنامه پذیرش اجتماعی مارلو و کرون (SDS)
پرسشنامه مطلوبیت اجتماعی مارلو و کرون (MC-SDS) یک پرسشنامه خودگزارشی ۳۳ سوالی است که ارزیابی میکند که پاسخ دهندگان به پذیرش اجتماعی چه مقدار اهمیت میدهند. این پرسشنامه در سال ۱۹۶۴ توسط مارلو و کرون منتشر شد. افرادی که نمره بالایی میگیرند، بیشتر به دنبال رعایت قوانین و مقررات اجتماعی و هماهنگی با محیط اطراف خود هستند، در حالی که نمره پایین ممکن است نشان دهد که پاسخدهنده کمتر به چنین مواردی توجه دارد.
همانطور که گفته شد مقیاس مطلوبیت اجتماعی مارلون و کرون یک پرسشنامه ۳۳ مادهای است که از طریق پاسخ دادن بر اساس “درست” یا “نادرست” نمرهگذاری میشود. یک امتیاز برای بله و صفر امتیاز برای خیر، نمره کل از مجموعه امتیازهای صحیح به دست میآید. نمره پایین محدوده (۰-۸)، میانگین نمره شرکت کنندگان (۹-۱۹) و امتیازهای بالا (۲۰-۳۳) را تشکیل خواهد داد.
عوامل موثر بر پذیرش اجتماعی
هنجارهای فرهنگی: این عامل به باورها یا ارزشهای مشترک و رفتارهای انسانی که از این ارزشها در یک جامعه حمایت میکند، اشاره دارد. آنها را میتوان به عنوان معیارهایی نامید که با تایید یا عدم تایید اجتماعی مواجه میشوند، اینها انتظارات جامعه هستند که میتوانند در نگرشها و باورها منعکس شوند.
تربيت: تربيت نقش مهمي در شكلدهي شخصیت فرد دارد و باعث ميشود او هنجارها و رفتارهاي اجتماعي را به ويژه در مورد پذيرش اجتماعی درک كند.
نتیجهگیری
پذیرش اجتماعی یکی از جوانب حیاتی زندگی فردی و اجتماعی ما است که بر تعاملات، احساسات و تصمیمات ما تاثیر عمیقی دارد. از کودکان و نوجوانان تا بزرگسالان، هر فردی به نوعی به دنبال پذیرش و تاییداز سوی دیگران است. این پذیرش میتواند به تقویت عزت نفس، افزایش اعتماد به نفس و ارتقای کیفیت زندگی کمک کند.
پرسشنامه مطلوبیت اجتماعی مارلو و کرون (SDS) ابزار مفیدی برای سنجش اهمیت پذیرش اجتماعی در زندگی افراد است. با ارزیابی نحوه تعامل شما با هنجارها و انتظارات اجتماعی، این پرسشنامه به شما کمک میکند تا درک بهتری از نقش پذیرش اجتماعی در زندگی خود پیدا کنید و بر اساس نتایج آن، راهکارهایی برای بهبود روابط اجتماعی و شخصی خود پیدا کنید.