پرخاشگری رفتاری است که با هدف صدمه زدن به خود یا دیگران نشان داده می‌شود و می‌تواند به سلامت شما و اطرافیان‌تان و رابطه‌تان با دیگران ضربه بزند.
برای سنجش میزان پرخاشگری در افراد می‌توانید از “پرسشنامه پرخاشگری” که در سال 1975 توسط آیزنک و گلین ویلسون طراحی شده است، استفاده نمایید.
برای نوجوانان، بروز رفتارهای سرکش، بداخلاق و حتی عصبانیت به طور طبیعی ممکن است اتفاق بیفتد. اما زمانی که این عصبانیت به رفتارهای پرخاشگرانه تبدیل می‌شود، والدین باید اقدام کنند. پرخاشگری در نوجوانان می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات عمیق‌تری باشد و در برخی موارد، به درمان نیاز دارد.
نوجوانانی که با افسردگی، اضطراب، آسیب روانی دست و پنجه نرم می‌کنند، احتمال بیشتری برای نشان دادن رفتارهای پرخاشگرانه دارند. بنابراین برای والدین مهم است که آگاه شوند چرا یک کودک و نوجوان پرخاشگرانه رفتار می‌کند؟ هر چه والدین دانش بیشتری در مورد عوامل ایجاد کننده پرخاشگری در کودکان و نوجوانان داشته باشند، توانایی بیشتری برای حمایت از فرزندانشان خواهند داشت.
پرسشنامه پرخاشگری (AGQ) یک مقیاس خودگزارشی است که برای اندازه گیری چهار مولفه اصلی پرخاشگری (پرخاشگری فیزیکی، پرخاشگری کلامی، خشم و خصومت) طراحی شده است.
پرسشنامه پرخاشگری (AGQ) شامل ۲۹ آیتم است که در مقیاس لیکرت هفت درجه‌‌ای از ۱ (بسیار نامشخص برای من) تا ۷ (بسیار مشخص برای من) رتبه بندی می‌شوند.
در پرسشنامه پرخاشگری آیزنگ و ویلسن که در سال ۱۹۷۵ طراحی شد و برای بررسی میزان پرخاشگری در کودکان و نوجوانان دانش‌آموز و سایر افراد مورد استفاده قرار می‌گیرد در مجموع ۳۰ پرسش مطرح می‌شود که پاسخ هر کدام از سوالات به صورت گزینه‌های بله خیر و نمی‌دانم خواهد بود.
پرخاشگری یک عمل یا تهدید به اقدامی است که به قصد آسیب رساندن به شخص دیگری چه از نظر جسمی و چه از نظر روانی صورت می‌گیرد. پرخاشگری در نوجوانان یک موضوع اجتماعی مهم است. خشم و پرخاشگری در کودکان و نوجوانان ممکن است نه تنها به خود آن‌ها، بلکه به خانواده، اجتماع و جامعه خود نیز آسیب برسانند.
تحقیقات نشان می‌دهد که کودکانی و نوجوانانی که مشکلات پرخاشگری جدی دارند، بیشتر احتمال دارد به سایر مشکلات سلامت روان مبتلا شوند و در بزرگسالی احتمال بیشتری دارد که درگیر اعمال خشونت‌آمیز شوند.
هرچه مشکل پرخاشگری در کودکان و نوجوانان زودتر شناسایی شود و کمک دریافت کنند، شانس بیشتری دارد که درمان انتخابی تاثیرگذاری و ماندگاری بیشتری داشته باشد.
پرخاشگری جسمی: شامل نیشگون گرفتن، هل دادن و ضربه زدن، پرتاب اشیا و کتک زدن است. این نوع پرخاشگری به طور مستقیم به بدن دیگران آسیب می‌زند.
توهین و تمسخر: شامل استفاده از زبان توهین‌آمیز یا مسخره کردن دیگران به منظور آزار دادن و تحقیر آن‌ها است.
فعالیت‌های پنهانی: این نوع پرخاشگری شامل رفتارهایی است که شناسایی آن‌ها دشوارتر است، مانند دروغ گفتن، تقلب و…
پاسخ تهاجمی به ناامیدی یا تهدید: وقتی که فرد به خاطر ناامیدی، تمسخر یا تهدید، به شکل تهاجمی واکنش نشان می‌دهد و به دیگران آسیب می‌زند.
قلدری: رفتار پرخاشگرانه‌ای که به صورت مکرر و در تعاملات اجتماعی صورت می‌گیرد و معمولاً به هدف تسلط بر دیگران یا آسیب رساندن به آن‌ها انجام می‌شود.
پرخاشگری در نوجوانان گاهی اوقات تحت عنوان پرخاشگری تکانشی یا پرخاشگری ابزاری طبقه‌بندی می‌شود که به شرح زیر است:
نمونه‌های پرخاشگری تکانشی نوجوانان ممکن است هل دادن خواهر یا برادر در زمانی که خشمگین یا سرخورده هستند یا فریاد زدن بر سر والدین زمانی که نمی‌توانند به وضوح احساسات خود را بیان کنند، باشد.
نمونه ای از پرخاشگری ابزاری می تواند تکرار رفتارهای پرخاشگرانه در یک گروه دوست یا دشمن باشد.
همانطور که گفتیم، پرخاشگری کودک و نوجوان می‌تواند نشآن‌های از مسائل مربوط به سلامت روان، به ویژه در پسران نوجوان باشد. از آنجایی که پسران و مردان جوان در اجتماع به گونه‌ای تربیت شده‌اند تا «سرسخت باشند» و آسیب پذیری از خود نشان ندهند، تمایل دارند از نشان دادن یا صحبت در مورد احساساتی مانند غم و اندوه یا ترس اجتناب کنند. در نتیجه، احساسات آن‌ها ممکن است به صورت خشم یا پرخاشگری ظاهر شود. با این حال، این فقط پسرها نیستند که رفتار تهاجمی و پرخاشگری در نوجوانان را نشان می‌دهند.
برخی از دلایل خاص پرخاشگری در کودکان و نوجوانان عبارتند از:
برای کاهش پرخاشگری در نوجوانان، نیازمند یک رویکرد جامع هستیم که شامل ایجاد محیطی امن و حمایتی، آموزش مهارت‌های اجتماعی و عاطفی، ارائه الگوهای مناسب باشد. هم‌چنین، همکاری خانواده، مدرسه و جامعه در این زمینه ضروری است.
در زیر تعدادی از نکات برای جلوگیری از پرخاشگری در کودکان و نوجوانان را مطرح می‌کنیم:
سرپرستی کردن از نوجوانی که رفتارهای پرخاشگرانه یا خشونت‌آمیز از خود نشان می‌دهد، می‌تواند ناامید کننده، استرس‌زا و ترسناک باشد. اگرچه والدین نمی‌توانند رفتار و پرخاشگری در نوجوانان خود را کنترل کنند، اما می‌توانند نحوه واکنش آن‌ها به پرخاشگری و خشونت را کنترل کنند. در اینجا چند راه برای مقابله با پرخاشگری در نوجوانان آورده شده است.
نشانه‌های غیرکلامی، از جمله زبان بدن، معمولا راه‌های ارتباطی موثرتر از صحبت کردن هستند. والدینی که با نوجوانان پرخاشگر دست و پنجه نرم می‌کنند، می‌توانند با استفاده از زبان بدن و موضع‌گیری‌های باز، آرام و بدون تقابل، به کاهش تنش‌ها کمک کنند. دست به سینه ایستادن، جابجایی به جلو و عقب، نفس کشیدن سریع چند نمونه از ارتباطات غیرکلامی هستند که در برخورد با یک نوجوان پرخاشگر مفید نیستند.
والدین الگوی فرزندان خود هستند. در نتیجه، وقتی والدین فریاد می‌زنند و رفتار پرخاشگرانه دارند، پرخاشگری در نوجوانان افزایش یافته و بیشتر به دعوا می‌پردازند، پاسخ می‌دهند و بحث می‌کنند. اگر خونسردی خود را حفظ کنید و از بلند کردن صدای خود یا توهین به نوجوان خود پرهیز کنید، احتمال دارد که او نیز به همان شیوه پاسخ دهد. راه‌های مناسب برای برقراری ارتباط را با تعامل با نوجوان خود به گونه‌ای که می‌خواهید او با شما ارتباط برقرار کند، الگو قرار دهید.
نوجوانانی که با مشکل کنترل خشم و رفتارهای پرخاشگرانه دست و پنجه نرم می‌کنند، می‌توانند از گروه‌های حمایتی نوجوانان بهره‌مند شوند. در این گروه‌ها، آن‌ها می‌آموزند که چگونه احساسات خود را مدیریت کنند و به جای واکنش‌های تند و خشن، از روش‌های سالم‌تری برای ابراز احساسات خود استفاده کنند. گاهی اوقات، حضور والدین در این گروه‌ها می‌تواند به کل خانواده کمک کند تا روش‌های موثرتری برای برقراری ارتباط و حل مشکلات پیدا کنند.
